Mijnbouw beweegt Latijns Amerika...naar Quito

Organisaties uit heel Latijns Amerika kwamen vorig weekend samen in Quito, Ecuador om ervaringen uit te wisselen in hun verzet tegen grootschalige mijnbouw in hun gemeenschappen en strategieën te bedenken om zich beter te beschermen.
De ongeveer 60 deelnemers kwamen uit zowat heel Latijns Amerika: Bolivia, Peru, Guatemala, Chile, Argentina, Ecuador, Mexico, Brazilië, etc, en (uiteraard) ook Colombia. Ze maakten deel uit van verschillende NGO's, maar eveneens basis- en inheemse gemeenschappen die hun territorium bedreigd zien door grootschalige 'open-pit' mijnbouw projecten. Tijdens een uitwisseling over criminalisering van hun protest werd andermaal duidelijk dat de problematiek in verschillende landen sterk gelijkenissen vertoont: de persoonlijke getuigenissen van een aantal mensen over hoe ze bedreigd en beschuldigd worden, waren soms zo aangrijpend dat de rest van de aanwezigen (die op zich ook al wat meemaakt hebben) er stil van werden. Een vrouw uit Bolivia, zei met een sterk gevoel voor humor en een brede glimlach: 'Ze hebben me al van alles aangedaan, in zoverre zelfs dat ik een aantal tanden mis zoals u wel kan vaststellen, maar ik blijf me tegen het project verzetten.'
Een andere pakkende getuigenis was die van Nicanor, uit Peru, die de gebeurtenissen van 5 juni in Bagua beschreef. Toen werd er, na meer dan 50 dagen vreedzaam protest van de inheemse Amazone bevolking, het bevel gegeven tot ontruiming van een wegblokkade waarbij verschillende doden vielen, zowel bij politie als bij de inheemsen. Hij vertelde hoe de betogers zich ingesloten voelden als ratten in een val toen de politie hen omsingelde om 6uur 's morgens. en hoe er nu nog steeds, een maand na de feiten, onduidelijkheid is over het lot van een 60tal inheemsen, die sinds die dag verdwenen zijn en niet in de officiële cijfers van de slachtoffers voorkomen.
Een terugkerend thema tijdens de 4-daagse was dan ook de uitspraak: 'Nooit nog een Bagua' en werd regelmatig gesproken over hoe dit in de toekomst te voorkomen. 'Had er sneller internationale steun geweest gedurende die voorafgaande 50 dagen, had dit voorkomen kunnen worden' zei Nicanor nog. Strategieën om de solidariteit en samenwerking tussen de verschillende organisaties uit te breiden stonden dan ook centraal, in de hoop een sterker front te kunnen vormen tegen grootschalige mijnbouwprojecten in de regio. De gezamelijke verklaring die achteraf door de aanwezig organisaties ondertekend werd, en waarin een aantal specifieke wantoestanden worden aangeklaagd, toont de belangrijke rol aan die het Observatorium voor Mijnbouwconflicten in Latijns Amerika (OCMAL) kan spelen om schijnbaar kleine, gelokaliseerde conflicten op internationaal niveau zichtbaar te maken en aan te klagen.

De laatste staatsgreep in Latijns Amerika?

Het begint er op te lijken dat de impasse waar Honduras zich na de staatsgreep van vorige week in bevindt, naar een oplossing evolueert. Blijkbaar hebben de slachtoffers die gevallen zijn vorig zondag tijdens de confrontatie aan de luchthaven, ook intern in het land een schok veroorzaakt, zodat men zich niet meer kan veroorloven om te zeggen dat alles rustig is in het land. Het is duidelijk dat de angst die de eerste dagen heerste bij de bevolking overwonnen is, nu ook de vrouw van de president zich publiek toont in de massale betogingen.
Vanuit de tijdelijke regering opent men nu stilaan de deur voor een mogelijk terugkeer van Zelaya, terwijl dit vorige zondag nog met alle militaire macht vermeden werd. De president van Costa Rica gaat nu bemiddelen en zegt tegen het einde van de week een oplossing te willen vinden.
De rol van de media is heel belangrijk geweest in deze crisis, hoe die intern gecontroleerd werden tijdens de eerst week na de staatsgreep: radio zenders zoals Radio Progreso en Radio Globo werden eerst met technische middelen uit de ether gehaald, en zodra die er via korte golf terug in slaagden uit te zenden werd het leger erop afgestuurd om alsnog de stekker eruit te trekken. Een aantal TV kanalen werden eveneens uit de ether gehaald, waaronder BBC en Telesur (de TV zender van het Venezuela van Chavez), en werden pas recentelijk terug toegelaten om opnieuw uit te zenden. Langs de andere kant was het angstaanjagend om via het Internet de nationale media te volgen wetende dat dit de enige informatie was die veel mensen in Honduras kregen, aangezien Internet enkel toegankelijk is voor diegene die daar de financiële mogelijkheden toe hebben.
Dankzij dit Internet waren alle ogen op Honduras gericht, en werden op internationaal niveau solidariteitsacties georganiseerd om de staatsgreep te veroordelen, Friends of the Earth bijvoorbeeld (waarvan mijn organisatie lid is) stuurde vertegenwoordigers uit verschillende landen richting Honduras om hun leden terplaatse, en de protesten die ze mee organiseerden te steunen, en te voorkomen dat medewerkers opgepakt zouden worden.
Het valt nu af te wachten hoe de onderhandelingen lopen om President Zelaya terug te laten keren, en op welke manier men verder zal evolueren naar de verkiezingen die in November moeten plaatsvinden. En hopelijk kunnen we dan achteraf zeggen dat dit de laatste staatsgreep in Latijns Amerika was, en tegelijkertijd ook de eerste die dankzij het Internet verijdeld werd.

Honduras: één beeld zegt meer dan...

Staatsgreep in Honduras: Hamster Rave Blogt erover

'U bent bij deze legaal afgezet'

Over staatsgrepen in Honduras en hamsters, of hoe een collega het vanuit Guatemala bekijkt...

Terug aan de slag...

...en al direct terug bezig met inhoudelijk dingen: hieronder een schoolrapport dat de leden van Young Friends of the Earth opmaakten voor de verschillende landen die de afgelopen weken deelnamen aan de onderhandelingen in Bonn over wat te doen aan de Klimaatswijziging.

Vele landen komen er maar poverkes uit.... maar best wel grappig gedaan, nog meer hier.
Wat men vanuit de VS en EU nogal veel probeert te doen is een aantal valse oplossingen te zoeken om het probleem v/d klimaatswijziging op te lossen, soms lijkt het erop dat men het liever zou vergeten en gewoon verder doen. Terwijl andere landen, vooral uit het zuiden dan, op de historische ecologische schuld wijzen v/h noorden bij het veroorzaken ervan, en uitgaan van het begrip 'Klimaats gerechtigheid', of wie in het verleden het meest vervuild heeft, moet er nu ook het meest voor boeten. meer of 'Justicia Climatica' hier (in het spaans) op een website die ik nog voor m'n vertrek op verlof in elkaar gestoken heb.

Duurzame alternatieven voor mijnbouw: het voorbeeld van García Rovira

Op zo'n 8 uur ten noorden van Bogotá, in de provincie García Rovira, ligt de paramo 'El Almorzadero'. Dit unieke soort ecosysteem, enkel te vinden in een aantal latijns amerikaanse landen, ligt op zo'n 4000 meter hoogte en doet dienst als het waterreservoir voor de omliggende regio. Hier ontstaan vele kleine riviertjes die de watervoorziening verzekeren van de eronder gelegen gemeenschappen en dropjes, en vormt het brongebied van de rivieren Chitagá en Servitá.

De unieke plantensoort die hier groeit, de 'Frailejón', heeft als eigenschap dat ie het vocht opneemt uit de mist die bijna constant over het landschap hangt, en zo langzaam water verzamelt om moerasgebiedjes en meertjes te vormen.
De plant groeit jaarlijks ongeveer één centimeter, en kan wel tot 4 meter hoog worden.
Het is aan de Frailejón, en de paramos waarin zij langzaam kunnen groeien, dat Colombia zijn overvloed van water te danken heeft. Maar dat is niet de enige rijkdom van de streek: onder de bergtoppen zitten eveneens grondstoffen die al even veel, of zelfs nog meer interesse opwekken als de rijkdom aan water.


Hier baatte tot voor enkele jaren het bedrijf 'Carboriente' een steenkoolmijn uit, een gegeerde brandstof die hier redelijk eenvoudig aan de oppervlakte van de bergtoppen ontgonnen kan worden zonder te diepe tunnels te hoeven graven.
De inwoners van de streek, die voornamelijk aan landbouw en veeteelt doen, merkten al snel de gevolgen op bij hun dieren van de zwavelvuiling die gepaard gaat met de ontginning van steenkool. Ze kwamen dan ook in actie: bezetten de mijn en dwongen het bedrijf om de ontginning ervan stop te zetten.


Nu, zo'n vier jaar later ligt het terrein er volledig verlaten bij, de gebouwen die er stonden zijn nu nog enkel ruines. De natuur begint zich stilaan terug te herstellen, hoewel de littekens nog steeds zichtbaar blijven en het water dat uit de mijnschacht loopt vervuild is zwavel.
De putten werden door de gemeenschap terug dichtgegooid en het terrein hermetisch afgesloten zodat niemand nog toegang heeft tot de mijn.




Een veertigtal families uit de streek hebben als duurzaam alternatief ingezet op het verzekeren van hun eigen voedselvoorziening. Ze vormden samen 'Agrovida', een organisatie van kleine boeren die op organische wijze hun gewassen verbouwen, en ze daarna op de lokale markt brengen.

Met als slogan 'territoria voor het leven, en niet voor mijnbouw' zijn ze een voorbeeld van hoe verzet tegen mijnbouwactiviteit kan slagen, maar desondanks hun overwinning blijven ze waakzaam. De regering legde vorig jaar dan wel de procedures voor het toekennen van licenties stil, maar het recente nieuws dat mijnbouwreus Rio Tinto het oog zou laten vallen hebben op de rest van de steenkool betekent dat ze in de toekomst mogelijks opnieuw in actie zullen moeten treden.

Meer fotos

Popayan, Cauca: het zuidwesten van Colombia