Mijnbouw beweegt Latijns Amerika...naar Quito

Organisaties uit heel Latijns Amerika kwamen vorig weekend samen in Quito, Ecuador om ervaringen uit te wisselen in hun verzet tegen grootschalige mijnbouw in hun gemeenschappen en strategieën te bedenken om zich beter te beschermen.
De ongeveer 60 deelnemers kwamen uit zowat heel Latijns Amerika: Bolivia, Peru, Guatemala, Chile, Argentina, Ecuador, Mexico, Brazilië, etc, en (uiteraard) ook Colombia. Ze maakten deel uit van verschillende NGO's, maar eveneens basis- en inheemse gemeenschappen die hun territorium bedreigd zien door grootschalige 'open-pit' mijnbouw projecten. Tijdens een uitwisseling over criminalisering van hun protest werd andermaal duidelijk dat de problematiek in verschillende landen sterk gelijkenissen vertoont: de persoonlijke getuigenissen van een aantal mensen over hoe ze bedreigd en beschuldigd worden, waren soms zo aangrijpend dat de rest van de aanwezigen (die op zich ook al wat meemaakt hebben) er stil van werden. Een vrouw uit Bolivia, zei met een sterk gevoel voor humor en een brede glimlach: 'Ze hebben me al van alles aangedaan, in zoverre zelfs dat ik een aantal tanden mis zoals u wel kan vaststellen, maar ik blijf me tegen het project verzetten.'
Een andere pakkende getuigenis was die van Nicanor, uit Peru, die de gebeurtenissen van 5 juni in Bagua beschreef. Toen werd er, na meer dan 50 dagen vreedzaam protest van de inheemse Amazone bevolking, het bevel gegeven tot ontruiming van een wegblokkade waarbij verschillende doden vielen, zowel bij politie als bij de inheemsen. Hij vertelde hoe de betogers zich ingesloten voelden als ratten in een val toen de politie hen omsingelde om 6uur 's morgens. en hoe er nu nog steeds, een maand na de feiten, onduidelijkheid is over het lot van een 60tal inheemsen, die sinds die dag verdwenen zijn en niet in de officiële cijfers van de slachtoffers voorkomen.
Een terugkerend thema tijdens de 4-daagse was dan ook de uitspraak: 'Nooit nog een Bagua' en werd regelmatig gesproken over hoe dit in de toekomst te voorkomen. 'Had er sneller internationale steun geweest gedurende die voorafgaande 50 dagen, had dit voorkomen kunnen worden' zei Nicanor nog. Strategieën om de solidariteit en samenwerking tussen de verschillende organisaties uit te breiden stonden dan ook centraal, in de hoop een sterker front te kunnen vormen tegen grootschalige mijnbouwprojecten in de regio. De gezamelijke verklaring die achteraf door de aanwezig organisaties ondertekend werd, en waarin een aantal specifieke wantoestanden worden aangeklaagd, toont de belangrijke rol aan die het Observatorium voor Mijnbouwconflicten in Latijns Amerika (OCMAL) kan spelen om schijnbaar kleine, gelokaliseerde conflicten op internationaal niveau zichtbaar te maken en aan te klagen.

Duurzame alternatieven voor mijnbouw: het voorbeeld van García Rovira

Op zo'n 8 uur ten noorden van Bogotá, in de provincie García Rovira, ligt de paramo 'El Almorzadero'. Dit unieke soort ecosysteem, enkel te vinden in een aantal latijns amerikaanse landen, ligt op zo'n 4000 meter hoogte en doet dienst als het waterreservoir voor de omliggende regio. Hier ontstaan vele kleine riviertjes die de watervoorziening verzekeren van de eronder gelegen gemeenschappen en dropjes, en vormt het brongebied van de rivieren Chitagá en Servitá.

De unieke plantensoort die hier groeit, de 'Frailejón', heeft als eigenschap dat ie het vocht opneemt uit de mist die bijna constant over het landschap hangt, en zo langzaam water verzamelt om moerasgebiedjes en meertjes te vormen.
De plant groeit jaarlijks ongeveer één centimeter, en kan wel tot 4 meter hoog worden.
Het is aan de Frailejón, en de paramos waarin zij langzaam kunnen groeien, dat Colombia zijn overvloed van water te danken heeft. Maar dat is niet de enige rijkdom van de streek: onder de bergtoppen zitten eveneens grondstoffen die al even veel, of zelfs nog meer interesse opwekken als de rijkdom aan water.


Hier baatte tot voor enkele jaren het bedrijf 'Carboriente' een steenkoolmijn uit, een gegeerde brandstof die hier redelijk eenvoudig aan de oppervlakte van de bergtoppen ontgonnen kan worden zonder te diepe tunnels te hoeven graven.
De inwoners van de streek, die voornamelijk aan landbouw en veeteelt doen, merkten al snel de gevolgen op bij hun dieren van de zwavelvuiling die gepaard gaat met de ontginning van steenkool. Ze kwamen dan ook in actie: bezetten de mijn en dwongen het bedrijf om de ontginning ervan stop te zetten.


Nu, zo'n vier jaar later ligt het terrein er volledig verlaten bij, de gebouwen die er stonden zijn nu nog enkel ruines. De natuur begint zich stilaan terug te herstellen, hoewel de littekens nog steeds zichtbaar blijven en het water dat uit de mijnschacht loopt vervuild is zwavel.
De putten werden door de gemeenschap terug dichtgegooid en het terrein hermetisch afgesloten zodat niemand nog toegang heeft tot de mijn.




Een veertigtal families uit de streek hebben als duurzaam alternatief ingezet op het verzekeren van hun eigen voedselvoorziening. Ze vormden samen 'Agrovida', een organisatie van kleine boeren die op organische wijze hun gewassen verbouwen, en ze daarna op de lokale markt brengen.

Met als slogan 'territoria voor het leven, en niet voor mijnbouw' zijn ze een voorbeeld van hoe verzet tegen mijnbouwactiviteit kan slagen, maar desondanks hun overwinning blijven ze waakzaam. De regering legde vorig jaar dan wel de procedures voor het toekennen van licenties stil, maar het recente nieuws dat mijnbouwreus Rio Tinto het oog zou laten vallen hebben op de rest van de steenkool betekent dat ze in de toekomst mogelijks opnieuw in actie zullen moeten treden.

Meer fotos

President van Ecuador toont ware gelaat

Rafael Correa, voor lange tijd aanzien als één van de nieuwe progresieve, linkse krachten in Latijns Amerika, heeft deze week zijn roodkleurig masker laten vallen.
In een ministerieel besluit besliste zijn regering om de rechtspersoon van één van de voornaamste ecologische organisaties van het land, Acción Ecológica, zonder voorafgaande waarschuwing of weerwoord af te nemen.
De organisatie werkt al 20 jaar lang met het oog op een gezonder leefmilieu en kwam onlangs regelrecht in aanvaring met de President over de nieuwe mijnbouw wetgeving die de weg moet vrijmaken voor grootschalige mijnbouwprojecten in het land.
Blijkbaar stuitte het hevig protest vanuit milieu- en inheemse groeperingen de President danig tegen de borst want in een interview na de feiten wist hij te vertellen dat "er vele van dergelijke NGOs zijn die maar doen waar ze zin in hebben, zich mengen in politiek... het is een chaos waar we stilaan orde in aan het brengen zijn.'
Als reactie op de ontbinding kwam er een stormvloed van steunbetuigingen en verontwaardigde reacties los bij verschillende nationale en internationale organisaties. Een briefschrijfactie die rechtstreeks gericht is aan President Correa moet hem ervan overtuigen om op zijn stappen terug te keren en doen inzien dat de tijden waarin dictators in latijns amerika 'zomaar hun zin deden' voorgoed voorbij zijn.


Stuur hem persoonlijk ook een brief per email:



To: rafael.correadelgado@presidencia.gov.ec

Copied to:

alexis.mera@presidencia.gov.ec

ffalconi@hotmail.com

info@accionecologica.org



Dear President Correa,

I would like to express you my dismay about the decision taken by your administration to close down Acción Ecológica by withdrawing its legal capacity (personería juridica). Such a decision could have been expected from the previous anti-people and anti-nature governments, but not from yours. I have been among the many people that applauded the recognition of the rights of nature and the right to “well-being” (buen vivir) in the new Ecuadorian Constitution promoted and approved during your mandate as President.

Within Ecuador, there is no doubt that one of the few organizations that has for years been defending nature and local peoples’ well-being is Acción Ecológica. Everyone around the world knows its dedication to defending the Amazon and its peoples from oil companies such as Texaco. Everyone that has been in contact with them knows about their courage, intelligence and commitment to protecting the country’s social and ecological wealth against the economic interests of national and transnational corporations eager to exploit them in a socially unjust and environmentally unsustainable manner. Everyone who has had the privilege of working with them can only express admiration.

Protecting the country’s natural resources and peoples against industrial logging, commercial shrimp farming, oil exploration and extraction, monoculture tree plantations, biopiracy, water privatization and so on –as Acción Ecológica has been doing over many years- is clearly in line with the new Ecuadorian Constitution. Even more so: it is an obligation for any person, organization and institution in Ecuador.

I therefore find that this decision taken by your administration is in total contradiction with the aims stated in the new Constitution and can only think that it is a mistake made by some ill-informed person within your administration.

Your government is seen by many as one of the most progressive within the region and as an example to many other governments that do not respect nature or people’s well-being. Your government is also a sign of hope for those of us who are fighting for a socially just and environmentally sustainable world.

However, the credibility of your government is now at stake as a result of this attack against one of the most respected civil society organizations of your country: Acción Ecológica.

I therefore trust that you will intervene on this issue and ensure that Acción Ecológica’s legal capacity is restored immediately so that they can continue doing what they do best: protecting people’s and nature’s rights.



Yours sincerely,

SIGNATURE